Andrey Tarkovski'nin 1983 yapımı Nostalghia filmi, yönetmenin sürgündeyken çektiği ve kişisel özlemlerini en yoğun şekilde yansıttığı başyapıtlardan biridir. Film, bir Rus şair olan Andrei Gorchakov'un (Oleg Yankovskiy) İtalya'ya, 18. yüzyılda bu ülkede yaşamış bir Rus besteciyi araştırmak için yaptığı seyahati konu alır. Ancak bu akademik görev, hızla derin bir varoluşsal sorgulamaya dönüşür.

İtalya'nın sisli, nemli ve tarih yüklü manzaraları arasında Andrei, kendisini yabancı bir kültürde kaybolmuş hisseder. Bu ruh halinin en güçlü yansıması, Domenico adında gizemli bir adamla (Erland Josephson) yaptığı karşılaşmadır. Domenico, ailesini yıllarca bir eve kapatmış, dünyanın kurtuluşu için apokaliptik teoriler geliştirmiş, toplum tarafından 'deli' olarak görülen biridir. İki karakter arasında kurulan ilişki, yalnızlık, inanç, umut ve insanlığın kaderi üzerine derin diyaloglara zemin hazırlar.

Tarkovski'nin imzası haline gelen uzun plan sekanslar, su, sis ve toprak gibi doğal unsurların şiirsel kullanımı bu filmde de kendini gösterir. Görüntü yönetmeni Giuseppe Lanci'nin objektifi, adeta bir ressamın fırçası gibi çalışarak, her kareyi bir tablo gibi inşa eder. Oyunculuklar son derece içten ve minimalisttir; özellikle Oleg Yankovskiy'nin melankolik ve içe dönük performansı, karakterin ruh halini seyirciye doğrudan aktarır.

Nostalghia, sadece bir film değil, bir meditasyondur. Vatan özlemi (nostalji), sanatsçının yalnızlığı ve insan ruhunun kurtuluş arayışı gibi evrensel temaları işler. Tarkovski, geleneksel anlatı yapılarını bir kenara bırakarak, izleyiciyi bir düşünce ve duygu deneyimine davet eder. Seyirciyi pasif bir konumdan alıp, filmin anlamını kendi iç dünyasında inşa etmeye zorlar. Bu nedenle Nostalghia, sinemanın şiirsel ve felsefi potansiyelini en üst seviyede gösteren, izlendikçe yeni anlamlar kazanan, zamansız bir eserdir. Derinlik arayan, farklı sinema deneyimleri peşinde koşan her izleyicinin mutlaka görmesi gereken bir film.